Welke stappen moet ik uitvoeren voor een goeie espresso?

Welke stappen moet ik uitvoeren voor een goeie espresso?

Voorkom zure, bittere of waterige espresso en leer het vaste stappenplan dat zorgt voor controle, balans en consistente smaak.

Een goede espresso zetten lijkt soms simpel: knop indrukken en klaar. Toch ervaart bijna iedere thuisbarista of horecamedewerker hetzelfde probleem:
de ene espresso smaakt perfect, de volgende zuur, bitter of waterig — zonder dat je bewust iets hebt veranderd.

Dat komt omdat een goede espresso geen toeval is. Het is het resultaat van een aantal vaste stappen die samen zorgen voor smaak, balans en herhaalbaarheid. In deze blog neem ik je stap voor stap mee door het proces.

 

Stap 1 – Begin bij de juiste dosering (malen)

De basis van elke goede espresso begint bij de hoeveelheid koffie.*

• Enkele espresso: ± 10 gram gemalen koffie
• Dubbele espresso: ± 18 gram gemalen koffie

Gebruik altijd het juiste filterbakje:

• Klein filterbakje → enkele espresso
• Groot filterbakje → dubbele espresso

Meer of minder koffie dan het filterbakje aankan zorgt direct voor een verstoorde extractie.

*De juiste hoeveelheid koffie kan verschillen per merk en de diameter van je filterbakjes. Lees daar alles over in de blogpost hoeveel gram koffie heb ik nodig in mijn filterdrager?

Stap 2 – Weeg je koffie altijd (consistentie)

Dit is een stap die vaak wordt overgeslagen, maar essentieel is.

Door je gemalen koffie te wegen, zorg je ervoor dat je elke keer met exact dezelfde hoeveelheid werkt. Zie het als het maken van limonade:

• hetzelfde glas
• dezelfde hoeveelheid water
• dezelfde hoeveelheid siroop

Alleen dan krijg je elke keer dezelfde smaak.
Je gemalen koffie is in dit geval de “siroop”. Niet wegen betekent gokken — en gokken betekent wisselende espresso’s.

Stap 3 – Plaats de filterdrager correct

Na het malen en doseren plaats je de filterdrager stevig in de zetgroep van de espressomachine.
Zorg dat hij goed vastzit voordat je begint met zetten, zodat er geen drukverlies ontstaat.

Stap 4 – Controleer de output (waterhoeveelheid)

De output is de hoeveelheid water die door de koffie loopt. Net als bij de dosering moet ook deze hoeveelheid elke keer gelijk zijn.

Je kunt dit meten met:

• een shotglas
• een weegschaal
• en door de waterknoppen van je machine te programmeren

Stap 5 – Richtlijnen voor de juiste output

Gebruik deze vaste richtlijnen als uitgangspunt:

• Enkele espresso: ± 30 ml
• Dubbele espresso: ± 60 ml

Deze volumes zorgen voor een gebalanceerde extractie, mits de maling en doorlooptijd kloppen.

Stap 6 – De doorlooptijd: de sleutel tot een goede espresso

Dit is de derde gouden regel van consistente espresso.

Start met tellen zodra het water begint te lopen.

• Ideale doorlooptijd: 25–30 seconden
  (bijvoorbeeld: 18 gram in → 60 ml uit)

Wat betekent een afwijkende tijd?

• Korter dan 25 seconden
  → maling is te grof
  → zet je molen fijner
  → water loopt langzamer
  → doorlooptijd stijgt

• Langer dan 30 seconden
  → maling is te fijn
  → zet je molen grover
  → water loopt sneller
  → doorlooptijd daalt

Pas altijd één variabele tegelijk aan: de maalgraad.

Weten hoe je jouw espressomachine of koffiemolen concreet afstelt? Bekijk de digitale checklist voor jouw merk!

Conclusie: zo zet je elke dag een goede espresso

Een goede espresso draait om controle en herhaling:

1. Juiste dosering
2. Altijd wegen
3. Correct plaatsen van de filterdrager
4. Vaste output
5. Juiste verhouding
6. Doorlooptijd tussen 25–30 seconden

Beheers je deze stappen, dan zet je geen “gelukstreffers” meer — maar elke dag een consistente, smaakvolle espresso.

☕ Veelgestelde vragen over espresso-extractie

1. Waarom smaakt mijn espresso de ene keer goed en de andere keer zuur of bitter?

Dat komt bijna altijd door inconsistentie in één van deze drie factoren:

• Dosering (hoeveel gram koffie gebruik je?)
• Output (hoeveel ml of gram espresso loopt eruit?)
• Doorlooptijd (hoe lang duurt de extractie?)

Als één van deze drie wisselt, verandert je extractie — en dus je smaak.
Espresso is natuurkunde onder druk. Kleine afwijkingen geven direct andere resultaten.

2. Moet ik écht elke keer mijn gemalen koffie wegen?

Ja.

Zonder wegen weet je niet of je 16, 17 of 19 gram gebruikt. Dat lijkt weinig verschil, maar bij espresso is dat enorm.

1 gram afwijking verandert:

• de weerstand in het filterbakje
• de doorlooptijd
• de smaakbalans

Wegen is geen perfectionisme. Het is controle.

3. Wat is belangrijker: milliliters meten of wegen wat eruit loopt?

Wegen wat eruit loopt is nauwkeuriger.

Waarom?
Milliliters meten volume. Maar espresso bevat crema (lucht). Dat beïnvloedt het volume.

Een weegschaal meet massa (gram).
Dat is objectiever en consistenter.

Vuistregel voor beginners:

• 18 gram in → ongeveer 36 tot 40 gram uit (1:2 ratio)

In jouw blog wordt 60 ml als richtlijn gebruikt voor een dubbele espresso — dat werkt goed als praktische startlijn, mits je consistent blijft.

4. Mijn doorlooptijd is goed (25–30 sec), maar de smaak klopt niet. Wat nu?

Dan ligt het waarschijnlijk niet aan je maalgraad, maar aan:

• De versheid van je bonen
• De branding (licht vs donker)
• De verhouding tussen in en uit
• Of je tamping (druk en verdeling)

Doorlooptijd is een richtlijn, geen heilige graal.
Smaak blijft altijd de eindcontrole.

5. Wanneer moet ik mijn maalgraad aanpassen?

Altijd als je doorlooptijd afwijkt van 25–30 seconden.

• Te snel (<25 sec) → fijner malen

• Te langzaam (>30 sec) → grover malen

Belangrijk:
Pas altijd maar één variabele tegelijk aan.
Niet én de dosering én de maalgraad veranderen.

6. Wat gebeurt er als ik meer koffie gebruik dan mijn filterbakje aankan?

Dan krijg je:

• Slechte doorstroming
• Kanaalvorming (water zoekt één weg)
• Onregelmatige extractie
• Bittere of wrange smaken

Je filterbakje heeft een maximale capaciteit.
Die respecteren is cruciaal voor balans.

7. Kan ik dit stappenplan ook gebruiken op een Sage, ECM, Rocket of Rancilio?

Ja.

Het extractieprincipe is universeel:

• Dosering
• Output
• Doorlooptijd
• Maalgraad

Of je nu werkt met een thermoblock (zoals veel Sage-modellen) of een boiler (zoals bij ECM of Rocket), de natuurkunde blijft hetzelfde.

De manier waarop je instelt, verschilt per merk — maar het fundament blijft identiek.

8. Wat is de snelste manier om mijn espresso elke dag consistent te krijgen?

Volg altijd dezelfde volgorde:

1. Doseer correct
2. Weeg
3. Plaats correct
4. Meet output
5. Controleer tijd
6. Pas alleen de maalgraad aan

Consistentie ontstaat uit herhaling van exact dezelfde stappen.

9. Hoe weet ik of mijn espresso onder- of overgeëxtraheerd is?

Onderextractie (te snel, te zuur):

• Licht zuur
• Dun mondgevoel
• Smaakt “leeg”

Overextractie (te langzaam, te bitter):

• Bitter
• Droog in de nasmaak
• Samentrekkend gevoel

Smaak is je diagnose-instrument.

10. Hoe kan ik concreet en snel een overzicht hebben van alle stappen uit deze blog?

Wil je niet telkens de hele blog doorlezen wanneer je aan je machine staat?

Dan is een merkgerichte espresso-afstel checklist de snelste oplossing.

Per merk (zoals Sage, ECM, Rocket of Rancilio) vind je daarin:

• Exacte doseringsrichtlijnen
• Output-verhoudingen
• Tijdcontrole
• Concrete maalgraad-aanpassingen
• Praktisch stappenoverzicht in logische volgorde

Zo hoef je niet te gokken, maar werk je met een helder afvinkbaar systeem.

👉 Bekijk de digitale espresso afstel checklist voor jouw merk in de shop.