Als je espresso blijft wisselen, begin dan hier

Een mooie espresso lijkt soms eenvoudiger dan hij is. Je ziet op YouTube dikke, stroperige shots met een mooie crema en denkt: dat moet thuis toch ook kunnen? Maar dan loopt jouw espresso ineens veel te snel door. Of juist veel te langzaam. Soms is hij waterig, soms bitter, soms bijna zonder crema.

In mijn workshops zie ik dit heel vaak. Koffieliefhebbers hebben een prima espressomachine gekocht, soms zelfs met goede bonen en een nette molen erbij, maar ze missen een vaste basis. Hoeveel gram koffie moet er eigenlijk in de portafilter? Wanneer stop je de espresso? En wat zegt een natte puck nou echt?

In deze blog geef ik je geen ingewikkelde theorie, maar een praktische basis waarmee je direct rustiger naar je espresso gaat kijken.

Portafilter wordt nauwkeurig gewogen tijdens een Sage privé barista workshop aan huis, met focus op juiste dosering en consistente espresso extractie.

Begin met meten

Zonder wegen blijf je gokken. En bij espresso is gokken meestal precies waarom de ene shot lekker is en de volgende ineens tegenvalt.

Bekijk weegschalen en shotglaasjes

Hoeveel gram koffie gaat er in een portafilter?

Voor een enkele espresso gebruik je meestal ongeveer 8 tot 12 gram gemalen koffie. Voor een dubbele espresso zit je vaak rond de 16 tot 22 gram. Dat zijn geen heilige getallen, maar wel goede startpunten.

Het precieze aantal hangt af van je filterbakje. Sommige bakjes zijn dieper, smaller of breder. Een Sage, De’Longhi, Solis, Quickmill, Rocket of ECM gebruikt niet allemaal exact dezelfde maat filterdrager of hetzelfde bakje. Kijk daarom niet alleen naar wat iemand online zegt, maar ook naar wat jouw bakje aankan.

Mijn advies is simpel: begin bij een logisch startpunt. Bijvoorbeeld 16 of 18 gram voor een dubbel filterbakje. Weeg dat af, zet je espresso en kijk wat er gebeurt. Pas daarna ga je bijsturen.

Het Tamping Station Zilver van Barista Essentials is niet weg te denken als barista tool voor de thuisbarista! Dit tamping station van RVS verhoogd de kwaliteit van je koffie. Het Tamping Station Zilver van Barista Essentials ondersteund de filterdrager tijdens het tampen en je espresso krijg daardoor een stevige tamp.

Je filterbakje vertelt veel

Je hoeft niet alles perfect te weten voordat je begint. Je filterdrager laat vaak al zien of je veel te weinig of te veel koffie gebruikt.

Hoe weet je of er te veel of te weinig koffie in je filterdrager zit?

Een simpele controle is het vullen van je filterdrager met er bovenop een klein bergje gemalen koffie. Daarna verdeel je de koffie netjes en druk je hem recht aan met je tamper. Na het tampen hoort de koffie meestal iets onder de rand van je filterbakje te zitten.

Draai daarna de portafilter in je espressomachine. Kun je hem opvallend ver naar rechts doordraaien, dan zit er vaak te weinig koffie in. Krijg je hem bijna niet goed in de groep, dan zit er waarschijnlijk te veel koffie in of is de puck te hoog.

Dit is geen exacte wetenschap, maar wel een handige praktijkcheck. Gebruik het vooral naast je weegschaal. De weegschaal geeft je het getal. De portafilter laat zien of dat getal logisch past bij jouw machine.

Dubbele espresso extractie van 60 ml in shotglas op weegschaal met controle van doorlooptijd tussen 25 en 30 seconden

Meet ook wat eruit komt

Veel thuisbarista’s wegen wel koffie, maar stoppen hun espresso nog steeds op gevoel. Daardoor weet je eigenlijk niet wat je hebt gezet.

Bekijk weegschalen en shotglaasjes

Waarom je espresso meten belangrijker is dan op gevoel stoppen

Een veelgemaakte fout is dat alleen de gemalen koffie wordt gewogen. Maar espresso gaat niet alleen over hoeveel koffie erin gaat. Het gaat ook over hoeveel espresso eruit komt.

Werk je met een shotglas, dan kun je als simpele richtlijn denken aan ongeveer 30 ml voor een enkele espresso en ongeveer 60 ml voor een dubbele espresso. Werk je met een weegschaal onder je kopje, dan kun je nog nauwkeuriger sturen op output.

Loopt je dubbele espresso al na 15 seconden vol, dan is de kans groot dat je maling te grof is of dat er te weinig koffie in je filterbakje zit. Duurt het veel te lang voordat er iets fatsoenlijks uitkomt, dan kan je maling te fijn zijn of gebruik je te veel koffie.

De winst zit niet in één magisch getal. De winst zit in herhalen, meten en begrijpen wat er verandert.

Leer werken met vaste espresso-regels
De espresso uitklopbak van RVS voor de espresso en koffie bereiding, helpt jouw espresso omgeving makkelijk schoon te houden. Koffie afval weggooien gaat super makkelijk, met deze uitklopbak of knock box in RVS en zwarte uitvoering. Het koffie residu wordt makkelijk in de knock box geklopt. Opgeruimd staat netjes!

Kijk naar je puck, maar overdrijf het niet

De puck kan je iets vertellen over je espresso, maar hij is niet de enige waarheid. Gebruik hem als extra signaal, niet als eindconclusie.

Wat zegt een natte of droge espresso puck?

De puck is de gebruikte koffie die je na het zetten uit je portafilter klopt. Is die heel nat en blijft er veel water bovenop staan, dan denken veel mensen meteen dat de espresso mislukt is. Soms klopt dat, soms niet.

Een erg natte puck kan komen door te weinig koffie in het filterbakje. Er blijft dan te veel ruimte over tussen de koffie en de douchezeef van je machine. Maar het kan ook te maken hebben met een te fijne maling, het type machine of het filterbakje dat je gebruikt.

Valt je puck juist helemaal uit elkaar en voelt hij droog en brokkelig, dan kan er te veel koffie in zitten of is je maling te grof.

Mijn advies: kijk naar de puck, maar proef vooral je espresso. Smaak, doorlooptijd, dosering en output samen geven een veel betrouwbaarder beeld dan alleen dat natte schijfje koffie in je uitklopbak.

Portafilter en tamper op zwart tampingstation voor strak en gelijkmatig tampen bij thuisgebruik

Tools helpen, maar alleen als je weet waarom

Een goede tool lost niet automatisch je espresso op. Maar de juiste tool maakt het wel makkelijker om rustiger en netter te werken.

Bekijk barista tools

Welke barista tools helpen bij een constantere espresso?

Als je net begint, zou ik niet meteen je hele keuken volzetten met tools. Begin met de basis: een goede koffieweegschaal met timer, een passende tamper, een shotglas of klein maatglas en eventueel een eenvoudige verdeler of WDT-tool.

De weegschaal helpt je met dosering en output. De timer helpt je doorlooptijd begrijpen. Een goede tamper helpt je rechter en constanter aandrukken. Een WDT-tool kan helpen om klontjes in je maling los te maken en de koffie gelijkmatiger te verdelen.

Maar onthoud dit: tools zijn hulpmiddelen, geen vervanging voor begrip. Als je niet weet wat je meet, blijf je alsnog gokken. Daarom werkt de combinatie van goede basiskennis en een paar slimme tools het best.

Start met de juiste tools voor espresso
Man draagt zwarte KOFFIEBAAS sweater en houdt espresso vast in een warme thuisbarista-koffiehoek met espressomachine.

Blijf niet eindeloos rommelen

Als je steeds alles tegelijk verandert, wordt espresso frustrerend. Dan weet je niet meer wat nou echt verschil maakte.

Waarom je maar één ding tegelijk moet aanpassen

Dit is misschien wel de belangrijkste tip uit deze hele blog: verander niet alles tegelijk.

Pas niet tegelijk je maalgraad, hoeveelheid koffie, tampdruk en doorlooptijd aan. Dan kun je onmogelijk terugzien wat het effect was. Begin met een vaste hoeveelheid koffie in je portafilter. Meet hoeveel espresso eruit komt. Let op de tijd. Proef. Pas daarna één ding aan.

Loopt je espresso veel te snel? Maak je maling iets fijner. Loopt hij veel te langzaam? Maak je maling iets grover. Blijf de hoeveelheid koffie en output eerst zo veel mogelijk gelijk houden.

Zo leer je jouw espressomachine kennen. Niet door steeds harder te proberen, maar door rustiger te kijken wat er gebeurt.

Boek persoonlijke hulp op je eigen machine

Veelgestelde vragen over gram, portafilter en espresso

Hoeveel gram koffie moet er in een dubbele portafilter?

Voor een dubbele espresso gebruik je meestal ongeveer 18 tot 22 gram gemalen koffie. Het exacte aantal hangt af van je filterbakje, machine en gewenste smaak. Begin bijvoorbeeld met 18 gram en pas daarna rustig aan.

Waarom loopt mijn espresso te snel door?

Een espresso loopt vaak te snel door wanneer de maling te grof is, er te weinig koffie in het filterbakje zit of de koffie niet gelijkmatig verdeeld is. Meet eerst je dosering, output en tijd voordat je iets aanpast.

Waarom is mijn espresso waterig en heeft hij weinig crema?

Waterige espresso kan komen door te grove maling, te weinig koffie, oude koffiebonen, een te snelle doorloop of slechte verdeling in de portafilter. Begin met verse bonen, een vaste dosering en een goede weegschaal.

Is een natte espresso puck altijd fout?

Nee, een natte puck betekent niet automatisch dat je espresso mislukt is. Het kan wijzen op te weinig koffie of ruimte in het filterbakje, maar smaak, output en doorlooptijd zijn belangrijker om je espresso goed te beoordelen.

Heb ik een koffieweegschaal nodig voor espresso?

Ja, als je constantere espresso wilt zetten is een koffieweegschaal één van de belangrijkste tools. Je meet hoeveel koffie erin gaat en hoeveel espresso eruit komt. Daardoor kun je veel gerichter bijsturen.

Ik heb een andere vraag.

Neem contact op met Geert-Jan de Baristaman

Van gokken naar controle over je espresso

Als je wilt weten hoeveel gram koffie er in je portafilter moet, zoek je eigenlijk naar iets groters: controle. Je wilt begrijpen waarom je espresso de ene keer mooi loopt en de andere keer waterig, slap, bitter of veel te snel is.

Begin daarom eenvoudig. Weeg je koffie. Meet je output. Let op je doorlooptijd. Kijk naar je puck, maar laat smaak leidend blijven. En verander steeds maar één ding tegelijk.

Zo wordt espresso zetten thuis minder frustrerend en veel beter te begrijpen. Precies daar helpt De Barista Shop je bij: betere koffie maken met gewone apparatuur, praktische uitleg en tools die echt iets toevoegen.

Wil je stoppen met losse trucjes en leren hoe je espresso stap voor stap onder controle krijgt? Dan is Module 8 van Espresso Onder Controle de meest logische vervolgstap.

Bekijk Module 8: De 3 Gouden Regels
Digitale koffie weegschaal met usb en timer voor espresso precisie van de Barista Shop 5

Meten is weten

Wegen zorgt voor:

  1. Dezelfde hoeveelheid gram
  2. consistentie
  3. duidelijkheid
  4. begrip van je extractie

Shop oplaadbare weegschaal met timer

☕ Ontdek nog meer gerelateerde artikelen

Alles bekijken
1 3
Alles bekijken
Koffie blog: Hoeveel gram koffie heb ik nodig voor in mijn filterdrager?

☕ Hoeveel gram koffie moet er in je portafilter voor espresso?

Praktische blog voor thuisbarista’s die willen weten hoeveel gram koffie er in een portafilter moet, waarom espresso te snel of te langzaam doorloopt en hoe je met een weegschaal, shotglas en vaste routine meer controle krijgt over smaak, crema en extractie.

Terug naar blog

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.